भारतले पशुदानाको चोकर भेटेपछि प्रियागोल्डमा नेपालको रोक

२ कात्तिक, काठमाडौं । खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागले प्रियागोल्ड बिस्कुटको आयात र बिक्री वितरणमा तत्काल रोक लगाएको आइतबार जारी सूचनामा जनाएको छ। भारतको खाद्य नियामकले गाईवस्तुको दानाका लागि छुट्याइएको चोकर यो बिस्कुट बनाउन प्रयोग भएको भेटेपछि रोक लगाइएको विभागले सोही सूचनामा उल्लेख गरेको छ। स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालय मातहतको यो विभाग नेपालको खाद्य नियामक निकाय हो।

तपाईं प्रियागोल्ड बिस्कुट किन्नुहुन्छ भने बजारमा रहेको हरेक प्याकेट यो प्रतिबन्धमा पर्छ। अब देशभर कुनै पनि पसल वा पैठारीकर्ताले यो बिस्कुट बेच्न पाउँदैन। उत्पादन मिति जेसुकै भए पनि प्रियागोल्ड ब्रान्डका सबै ब्याचमा यो प्रतिबन्ध लागू हुन्छ र पसलहरूले बजारमा रहेको मौज्दात तुरुन्तै हटाई फिर्ता गर्नुपर्छ, डिसी नेपाल र अनलाइनखबरले विभागको सूचना उद्धृत गर्दै जनाएका छन्।

बटर बाइट र मारी लाइटलगायत उत्पादन बनाउने प्रियागोल्ड भारतको नोइडास्थित सूर्या फुड एन्ड एग्रो लिमिटेडको ब्रान्ड हो, भारतीय पत्रिका द वीकले लेखेको छ। भारतको खाद्य सुरक्षा तथा मानक प्राधिकरण (एफएसएसएआई)ले उपभोक्ताको उजुरीपछि कम्पनीको कारखाना निरीक्षण गरेको आउटलुक इन्डिया र अनलाइनखबरले जनाएका छन्। निरीक्षणमा गाईवस्तुको दानाका लागि छुट्याइएका बोराको चोकर बिस्कुटमा रेसाको स्रोतका रूपमा प्रयोग भइरहेको भेटिएको ती दुवै सञ्चारमाध्यमले उल्लेख गरेका छन्। ती बोरामा ‘गाईवस्तुको दानाका लागि’ र ‘मानव उपभोगका लागि होइन’ लेखिएको आउटलुक इन्डिया र अनलाइनखबरले उल्लेख गरेका छन्।

निरीक्षणमा कारखानाको सरसफाइ, कीट नियन्त्रण, कच्चा पदार्थको भण्डारण र कर्मचारीको सरसफाइमा समेत कमजोरी भेटिएको आउटलुक इन्डिया र अनलाइनखबरले जनाएका छन्। निरीक्षणका यी निष्कर्षका आधारमा एफएसएसएआईले कम्पनीको इजाजतपत्र निलम्बन गर्दै मुद्दा चलाउने स्वीकृति दिएको आउटलुक इन्डियाले जनाएको छ।

अनलाइनखबर र नागरिक न्युजका अनुसार विभागले एफएसएसएआईले शनिबार जारी गरेको सूचना र आफ्नै उच्च व्यवस्थापन समूह तथा उत्पादन फिर्ता प्राविधिक समितिको सिफारिसका आधारमा यो कदम चालेको जनाएको छ। उच्च व्यवस्थापन समूह र उत्पादन फिर्ता प्राविधिक समितिको बैठक विभागका महानिर्देशक सञ्जीवकुमार कर्णको अध्यक्षतामा बसेको अनलाइनखबर र नागरिक न्युजले उल्लेख गरेका छन्।

विभागले प्रियागोल्डको पैठारी स्वीकृति हाललाई स्थगन गरेको र फिर्ता भएका बिस्कुट स्थानीय तहका प्रतिनिधि तथा आफ्ना प्राविधिक कर्मचारीको रोहबरमा मुचुल्का तयार गरी नष्ट गर्न निर्देशन दिएको अनलाइनखबर र नागरिक न्युजले जनाएका छन्। डिसी नेपालले भने फिर्ता भएका बिस्कुट नष्ट गर्ने वा अन्यथा उचित व्यवस्थापन गर्ने जनाएको छ।

यस निर्देशनको बेवास्ता गरी बिस्कुट बेच्नेलाई खाद्य सुरक्षासम्बन्धी कानुन खाद्य स्वच्छता तथा गुणस्तर ऐन, २०८१ बमोजिम कारबाही हुने विभागले चेतावनी दिएको छ।

समाचारले छुटाएको कुरा

एफएसएसएआईले शनिबार गरेको कारबाही प्रियागोल्डमा मात्र सीमित थिएन। सोही सूचनामार्फत एफएसएसएआईले फुल क्रिम दूधको नमुनामा डिटर्जेन्ट वा कास्टिक सोडा भेटिएको भन्दै डोड्ला डेरी लिमिटेडविरुद्ध पनि मुद्दा चलाउने स्वीकृति दिएको आउटलुक इन्डिया र द वीकले जनाएका छन्। पहेंलो किसमिसमा कीटनाशकको अवशेष भेटिएको भन्दै सोही सूचनाले युइर अर्गानिक फुड्स प्राइभेट लिमिटेडविरुद्ध पनि मुद्दा चलाउने स्वीकृति दिएको आउटलुक इन्डिया र द वीकले उल्लेख गरेका छन्।

डिसी नेपाल, अनलाइनखबर र नागरिक न्युजमध्ये कुनै पनि समाचारले यी दुई कम्पनीको उल्लेख गरेको छैन, र ती कम्पनीका उत्पादन नेपालमा बिक्री हुन्छन् वा यहाँ समीक्षामा छन् भनेर पनि कुनैले जनाएको छैन।

एफएसएसएआईको जुन निरीक्षणका आधारमा नेपालमा प्रतिबन्ध लगाइयो, त्यो भारतमा परेको उपभोक्ता उजुरीपछि भएको थियो, आउटलुक इन्डियाले जनाएको छ। नेपालमा बिक्री भइरहेका प्रियागोल्ड बिस्कुट विभागले आफैं परीक्षण गरेको कुरा ती तीन नेपाली समाचारमध्ये कुनैले पनि उल्लेख गरेको छैन।

अझै थाहा नभएका कुरा

नेपालमा बिक्री भइरहेका प्रियागोल्ड बिस्कुटको नमुना विभाग वा नेपालको राष्ट्रिय खाद्य परीक्षण प्रयोगशालाले आफैं परीक्षण गरेको हो, कि यो प्रतिबन्ध एफएसएसएआईको सूचनामा मात्र आधारित छ? यसको जवाफ महानिर्देशक सञ्जीवकुमार कर्णले दिन सक्छन्।

डोड्ला डेरी वा युइर अर्गानिक फुड्सका उत्पादन नेपालमा बिक्री हुन्छन् कि छैनन्, र विभागले प्रियागोल्डलाई जस्तै तिनलाई पनि समीक्षामा राखेको छ कि छैन? यसको जवाफ विभागका प्रवक्ता र नेपाल भन्सारका पैठारी अभिलेखले दिन सक्छन्।

सूर्या फुड एन्ड एग्रो वा त्यसको नेपाली पैठारीकर्ताले प्रतिबन्धमाथि कुनै प्रतिक्रिया दिएका छन् कि छैनन्? यसको जवाफ कम्पनी र पैठारीकर्ताले मात्र दिन सक्छन्।

प्रतिबन्ध लागू हुँदा नेपाली बजारमा कति परिमाणमा प्रियागोल्ड उत्पादन थियो, र ती कुन नाकाबाट भित्रिएका थिए? यसको जवाफ नेपाल भन्सार र विभागको पैठारी स्वीकृति अभिलेखले दिन सक्छ।