बुढीगण्डकी बाढीमा ३१४ उद्धार, आरुघाट पुलको एक स्पान बग्यो
दसैंको मुखमा आएको बाढीले गोरखा र धादिङ जोड्ने आरुघाट सडक काटेको छ, नागरिकका अनुसार यो बाढी सिरिङ्गी हिमालको हिमपहिरोले बुढीगण्डकीको सहायक खोला थुनेपछि आएको हो।
२७ असोज, गोरखा । गोरखाको बुढीगण्डकी उपत्यकामा आइतबार आएको आकस्मिक बाढीपछि उद्धारकर्मीले १९ विदेशी नागरिकसहित ३१४ जनालाई सुरक्षित उद्धार गरेको नागरिकले जनाएको छ। ५ जना स्थानीय अझै बेपत्ता रहेको र खोजी टोलीले उनीहरूको खोजी गरिरहेको नागरिकले लेखेको छ।
दसैं नेपालीको सबैभन्दा ठूलो चाड हो। गोरखा र धादिङ जोड्ने राजमार्गका दुवैतिरका परिवारलाई दसैंमा घर फर्कने मुख्य बाटो नै बाढीले काटेको छ। तीन स्पानको आरुघाट पुलमध्ये एउटा स्पान बाढीले बगाएको अनलाइनखबरले घटनास्थलबाटै जनाएको छ। पुल बग्दा बजारको खानेपानी पाइपलाइन पनि काटिएको अनलाइनखबरले लेखेको छ। नेपाली सेनाले हेटौंडाबाट ट्रकमा ल्याइएको सामग्रीले बेलिब्रिज बनाइरहेको अनलाइनखबरले जनाएको छ। बेलिब्रिज नबनेसम्म स्थानीय त्यसैको पर्खाइमा रहेको अनलाइनखबरले लेखेको छ।
सिरिङ्गी हिमालमा गएको हिमपहिरोले बुढीगण्डकीको सहायक खोला उइङ्गुलिङ खोला थुनेपछि बाढी तल झरेको नागरिकले जनाएको छ। नदी कसरी र कति समयसम्म थुनिएको थियो भन्ने भने प्राविधिक रूपमा अझै पुष्टि हुन बाँकी रहेको अनलाइनखबरले आरुघाटबाट जनाएको छ।
नागरिकका अनुसार राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले तल्लो तटको आरुघाट जलमापन केन्द्रमा नदी ५ मिटरको खतराको तह नाघेर ८.४३ मिटर पुगेको जनाएको छ। प्राधिकरणले जोखिम क्षेत्रका करिब २ लाख बासिन्दालाई पूर्वसूचना सन्देश पठाएको नागरिकले लेखेको छ। प्राधिकरणले घटनास्थलमा ७०३ जना सुरक्षाकर्मी परिचालन गरेको पनि नागरिकले उल्लेख गरेको छ।
उक्त राजमार्गकै ३ वटा पक्की पुल र २ वटा झोलुङ्गे पुल पनि क्षतिग्रस्त भएको नागरिकले जनाएको छ। गोरखा र धादिङभर एउटा विद्यालय, एउटा निर्माणाधीन जलविद्युत् आयोजना र २०० भन्दा बढी घर क्षतिग्रस्त भएको नागरिकले लेखेको छ। करिब डेढ सय चौरी, भेडा र बाख्रा बाढीमा बगेको पनि नागरिकले जनाएको छ।
मनास्लु पदमार्ग क्षेत्रमा लोक्पाको सार्दीभिरस्थित क्यान्टिलिभर पुल बाढीले बगाएपछि चुम उपत्यकामा ८७ जना पर्यटक अलपत्र परेको मनास्लु संरक्षण क्षेत्र आयोजनाका भुवनराज ओझाले नागरिकलाई बताएका छन्। प्रवेशबिन्दुमा थप ९८ जना पर्यटक र ७३ जना गाइड तथा भरिया पनि अलपत्र परेको उनले थपे। ती सबै अहिले सुरक्षित रहेको ओझाले जनाए। चुम उपत्यकाको पदयात्रा भने रोकिएको उनले बताए। माछाखोला, जगत र सल्लेरीबीचको पदमार्ग क्षतिग्रस्त भएको पनि उनले बताए। सामागाउँ जाने पर्यटक अहिले सिधै फिलिमसम्म उडेर जान सक्ने र फिलिमदेखि लार्के पाससम्मको मार्ग खुला रहेको ओझाले जनाएका छन्।
उत्तरी गोरखाका झन्डै ५ हजार घरपरिवार आइतबारको बाढीपछि बिजुलीविहीन बनेको रिपब्लिकाले जनाएको छ। बाढीले सिर्दिबास उहिया लघु जलविद्युत् आयोजनामा क्षति पुर्याएको रिपब्लिकाले लेखेको छ। बाढीले १२ वटा पोल र एउटा टावर पनि बगाएको रिपब्लिकाले जनाएको छ। सोही प्रतिवेदनमा आयोजनाका अध्यक्ष सुजन गुरुङले ९७१ घरपरिवार बाढीबाट प्रभावित भएको रिपब्लिकालाई बताएका छन्। यो आँकडा झन्डै ५ हजारको संख्यासँग कसरी जोडिन्छ भन्ने रिपब्लिकाले खुलाएको छैन। चुमनुब्री गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत नारायण सापकोटाका अनुसार बिजुली अवरुद्ध हुँदा इन्टरनेट सेवा समेत ठप्प भएको छ। यसले स्थानीय सरकारको काम पनि रोकेको उनले बताए।
समाचारले छुटाएको कुरा
आरुघाटभन्दा माथि बुढीगण्डकीमा पानीको सतह स्वतः मापन गर्ने कुनै सेन्सर नरहेको बाढी पूर्वानुमान महाशाखाका वरिष्ठ हाइड्रोलोजिस्ट विनोद पराजुलीले अनलाइनखबरलाई बताए। आरुघाट पुलमा राखिएको एक मात्र सेन्सर पनि पुलसँगै बाढीमा बगेको उनले थपे।
लोक्पाका बासिन्दा सेराप गुरुङले आइतबार बिहान ४ बजेतिर भूकम्प जस्तै कम्पन महसुस गरेको अनलाइनखबरलाई बताए। उनले ४ बजेर ३६ मिनेटदेखि नै तल्लो बस्तीका मानिसलाई फोन गरी बाढीबारे सचेत गराउन थालेको बताए। सरकारी एसएमएस मोबाइलमा ६ बजेर ५३ मिनेटमा पुगेको गुरुङले अनलाइनखबरलाई बताए। यो उनले फोन गर्न थालेको दुई घण्टाभन्दा बढी पछि भएको उनले अनलाइनखबरलाई भनेका छन्।
जगत बगरका सुना गुरुङले बिहान पौने ४ बजेतिर रसुवाको भन्दा ठूलो बाढी आउँदै गरेको फोन पाएको अनलाइनखबरलाई बताए। उनले ४ बजेर ५९ मिनेटमा फेसबुकमा तल्लो बस्तीका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा जान आग्रह गर्दै पोस्ट राखेको अनलाइनखबरले जनाएको छ।
प्रहरीले बिहान साढे ५ बजे फेसबुकमा बाढीबारे सूचना राखेको अनलाइनखबरले जनाएको छ। यो बाढीको पहिलो सूचना माथिल्लो भेगको समुदायबाटै आएको पराजुलीले बताए।
नदीपारि गोरखातर्फको शान्ति बजारमा करिब ३० देखि ४० घर रहेको स्थानीयले अनलाइनखबरलाई बताए। सबै घर लेदोमा पुरिएका वा बगेका छन्, एक दुईवटा मात्र सग्लो बचेको स्थानीयले अनलाइनखबरलाई बताएका छन्। नदीपारि धादिङको गंगाजमुना गाउँपालिका वडा नम्बर ७ मा बस्ने बुद्धिप्रसाद ढकालले बस्ती बगेको आँखैअगाडि देखे। यो बस्ती सन् २०१५ को गोरखा भूकम्पबाट पनि प्रभावित भएको थियो। भूकम्पपछि बासिन्दाले उही किनारमा घर बनाएका थिए। आरुघाटका व्यापारी सन्तोष राजभण्डारीले धादिङतर्फका बस्तीमा बढी क्षति भएको खबर आएको अनलाइनखबरलाई बताए।
अझै थाहा नभएका कुरा
- गोरखा र धादिङमा बाढीले क्षति पुर्याएका घरको एकीकृत संख्या अझै यकिन छैन। नागरिकको ‘२०० भन्दा बढी’ भन्ने आँकडा जिल्लागत रूपमा छुट्याइएको छैन। नेपाल प्रहरी र गोरखा तथा धादिङका प्रमुख जिल्ला अधिकारीले यो यकिन गर्न सक्छन्।
- बेपत्ता भनिएका ५ जनाको पहिचान अझै थाहा छैन। गोरखा र धादिङका नेपाल प्रहरीले यो यकिन गर्न सक्छन्।
- सन् २०१५ को भूकम्पबाट पनि प्रभावित शान्ति बजारका बासिन्दालाई गोरखाका स्थानीय अधिकारीले अन्यत्र सार्ने निर्णय गर्छन् कि गर्दैनन्, अझै स्पष्ट छैन।
यस्तै समाचार हरेक बिहान
दिनका जाँचिएका समाचार एउटै निःशुल्क इमेलमा, अरूले छुटाएको कुरासहित।
स्रोतहरू
यो समाचार नेपाल वायरले अंग्रेजीमा प्रकाशित गरेको समाचारकै तथ्य, स्रोत र निष्कर्षका आधारमा नेपालीमै लेखिएको हो। एआई सम्पादकले हरेक तथ्य, संख्या, नाम र उद्धरण अंग्रेजी अभिलेखसँग जाँचेको छ। रेड टिम, बचाव र दुई जाँचकर्ताको पूरा समीक्षा अभिलेख अंग्रेजी पृष्ठमा छ।
पाठकका टिप्पणी
तपाईंलाई थाहा भएको कुरा लेख्नुहोस्। डेस्कले पढेपछि, प्रायः एक घण्टाभित्र, टिप्पणी देखिन्छ। प्रश्नको जवाफ समाचारको अभिलेखबाट आउँछ।
अहिलेसम्म कुनै टिप्पणी छैन। पहिलो तपाईं नै हुनुहोस्।