दुई महिनामा रु. ४३६ अर्ब विप्रेषण, वृद्धिदर सुस्तायो

३० असोज, काठमाडौं । नेपालले चालू आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो दुई महिनामा रु. ४३६ अर्ब ३६ करोड विप्रेषण भित्र्याएको राष्ट्र बैंकको पछिल्लो प्रतिवेदनलाई उद्धृत गर्दै रिपब्लिकाले जनाएको छ। यो रकम गत वर्षको सोही अवधिभन्दा २३.९ प्रतिशत बढी भएको रिपब्लिकाले उल्लेख गरेको छ।

डलरमा यो रकम करिब २.८५ अर्ब डलर पुगेको द राइजिङ नेपालले जनाएको छ। द राइजिङ नेपाल र इपर्दफास डटकमले पनि केन्द्रीय बैंकको सोही प्रतिवेदनलाई उद्धृत गर्दै उही तथ्यांक दिएका छन्।

यसमध्ये रु. २२१ अर्ब ३१ करोड भदौ एक महिनामै भित्रिएको रिपब्लिका र इपर्दफास डटकमले जनाएका छन्। गत वर्ष सोही महिनामा रु. १७४ अर्ब ६७ करोड विप्रेषण आएको द राइजिङ नेपालले लेखेको छ। विप्रेषण नेपालको विदेशी मुद्रा आम्दानीको प्रमुख स्रोत भएको र यसले शिक्षा, स्वास्थ्य र दैनिक खर्चमा घरपरिवारलाई सहयोग पुर्‍याउने गरेको रिपब्लिकाले उल्लेख गरेको छ। यो तथ्यांक दसैंको समयमा बिहीबार सार्वजनिक भएको हो।

तर २३.९ प्रतिशतको यो वृद्धि अघिल्लो वर्षभन्दा सुस्त हो। राष्ट्र बैंककै प्रतिवेदनअनुसार गत वर्ष सोही दुई महिनामा विप्रेषण वृद्धिदर ३३.१ प्रतिशत रहेको द राइजिङ नेपालले जनाएको छ। द हिमालयन टाइम्सले पनि गत वर्षको सोही प्रतिवेदनबारे समाचार लेख्दा यही आँकडा दिएको थियो। यो वर्षको वृद्धिदर गत वर्षको तीन चौथाइभन्दा अलि कम छ।

डलरका हिसाबले यो फरक अझ बढी देखिन्छ। द राइजिङ नेपाल र इपर्दफास डटकमका अनुसार केन्द्रीय बैंकको प्रतिवेदनमा डलरमा वृद्धिदर १३.५ प्रतिशत मात्र छ। यो रुपैयाँको २३.९ प्रतिशतभन्दा निकै कम हो। यो फरकले विप्रेषणमा भर पर्ने परिवारलाई छुन्छ। रुपैयाँमा जति वृद्धि देखिएको छ, वास्तवमा विदेशबाट पठाइएको डलर त्यति बढेन। त्यसैले रुपैयाँमा देखिएको वृद्धिको केही हिस्सा विदेशमा बढी कमाइले होइन, विनिमय दरले आएको हो। रिपब्लिका, द राइजिङ नेपाल वा इपर्दफास डटकम कसैको पनि समाचारमा केन्द्रीय बैंकको स्पष्टीकरण छैन।

राष्ट्र बैंकको प्रतिवेदनमा यो राम्रो खबरको उल्टो देखाउने अर्को आँकडा पनि छ। दुई महिनामा ७८,३२० जना नेपालीले मात्र अन्तिम श्रम स्वीकृति पाएको रिपब्लिका र द राइजिङ नेपाल दुवैले जनाएका छन्। गत वर्ष यो संख्या ९०,१९८ रहेको दुवै पत्रिकाले उल्लेख गरेका छन्। यो संख्या ११,८७८ ले घटेको हो, अर्थात् करिब १३ प्रतिशतको कमी। विदेशमा पहिले नै गरिरहेको जागिरमा फर्कने कामदारले पाउने पुनः प्रवेश स्वीकृति भने ४५,८८४ बाट बढेर ५२,१६३ पुगेको रिपब्लिका र इपर्दफास डटकमले जनाएका छन्। द राइजिङ नेपालले यही संख्या ५१,१३६ लेखेको छ। द काठमाडौं पोस्टले १० असोजमा वैदेशिक अनुमति नवीकरण अघिल्ला वर्षको तुलनामा सुस्त भएको तर साउदी अरब, संयुक्त अरब इमिरेट्स र कतारमा भने अपेक्षाकृत स्थिर रहेको जनाएको थियो। सही आँकडा यकिन गर्न नेपाल वायरले नेपाल राष्ट्र बैंकको वेबसाइटमा पूर्ण प्रतिवेदन खोजे पनि प्रकाशनअघि भेट्टाउन सकेन।

समाचारले छुटाएको कुरा

रिपब्लिका र द राइजिङ नेपाल कसैले पनि श्रम स्वीकृतिमा आएको यो गिरावटलाई खाडी मुलुकहरूमा साँघुरिंदै गएको नेपाली श्रम बजारसँग जोडेनन्। अमेरिका र इजरायलले २८ फेब्रुअरीमा इरानमाथि आक्रमण सुरु गरेयता खाडीतर्फको नयाँ श्रम स्वीकृति गत वर्षको सोही अवधिभन्दा ५२.१२ प्रतिशतले घटेको वैदेशिक रोजगार विभागको तथ्यांकले देखाएको द काठमाडौं पोस्टले १० असोजमा लेखेको थियो। वैदेशिक रोजगार विभागको तथ्यांकअनुसार यो संख्या २,२८,१६५ बाट १,०९,२४९ मा झरेको पोस्टले उल्लेख गरेको छ। संयुक्त अरब इमिरेट्समा यो गिरावट सबैभन्दा तीव्र ५९.०५ प्रतिशत र साउदी अरबमा ५७.०२ प्रतिशत रहेको सोही तथ्यांकलाई उद्धृत गर्दै पत्रिकाले जनाएको थियो। अबुधाबीको एउटा होटलमा रसोइया रहेका धरानका अरुण राईले होटलले आफूलाई मार्चमा तलबबिनाको बिदा दिएर घर पठाएको र अहिलेसम्म नबोलाएको द काठमाडौं पोस्टलाई बताएका छन्।

अझै थाहा नभएका कुरा

वृद्धिदर ३३.१ प्रतिशतबाट २३.९ प्रतिशतमा किन झर्‍यो भनेर रिपब्लिका, द राइजिङ नेपाल वा इपर्दफास डटकम कसैको पनि समाचारले बताउँदैन। ती समाचारमध्ये कुनैमा पनि बैंकले दिएको कारण उद्धृत छैन। नेपाल राष्ट्र बैंकको आर्थिक अनुसन्धान विभागले यसको जवाफ दिन सक्छ। पुनः प्रवेश स्वीकृतिको सही संख्या ५२,१६३ हो वा ५१,१३६ भन्ने पनि यही विभागले यकिन गर्न सक्छ। यो डेस्कले प्रतिवेदन खोज्न नेपाल राष्ट्र बैंकको वेबसाइट खोजेको थियो, तर प्रकाशनअघि भेट्टाउन सकेन। खाडी युद्धले यही प्रतिवेदनका दुई महिने आँकडामा पहिल्यै असर पारिसकेको हो वा त्यसको प्रभाव अझै बाँकी छ भन्ने कुरा वैदेशिक रोजगार विभागले खुलाउन सक्छ।