संस्करण: आइतबार, असोज १८, २०८३
नेपाल वायर

विपद्

बाढीपहिरोमा ३५ जनाको मृत्यु, म्याग्दीलाई संकटग्रस्त बनाउन सिफारिस

चर्चामा रहेको रु. २१ अर्ब बिमा दाबी रकम यो हप्ताको बाढीको होइन, बरु एक महिनाअघि रसुवामा आएको छुट्टै र बढी विनाशकारी बाढीको हो, रिपब्लिकाले जनाएको छ।

The Kali Gandaki River flows through a broad rocky valley near Jomsom, Nepal, with a large rock outcrop and mountains in the background.
फाइल तस्बिर: “Kali Gandaki Valley, Rock formation, Nepal” Vyacheslav Argenberg (Wikimedia Commons) · CC BY 4.0

काठमाडौं । बिहीबार (२४ सेप्टेम्बर) देखि देशभर आएको बाढी र पहिरोमा परी ३५ जनाको मृत्यु भएको र १५ जना घाइते भएको नागरिक न्युज र नेपालन्युज डटकमले मंगलबार (२९ सेप्टेम्बर) जनाएका छन्।

एसियानेट न्युजएबलका अनुसार केन्द्रीय प्रहरी समाचार कक्षले बागलुङमा १२, म्याग्दीमा ७, पाल्पामा ५ र मनाङमा ४ जनाको मृत्यु भएको जनाएको छ। धनुषा, मकवानपुर, धादिङ, काभ्रे, रोल्पा, डोल्पा र रुकुम पश्चिममा एक एक जनाको मृत्यु भएको एसियानेट न्युजएबलले उल्लेख गरेको छ।

तपाईं कालीगण्डकी करिडोर हुँदै यात्रा गर्नुहुन्छ वा तपाईंको परिवार यस करिडोर वरिपरि बस्छ भने यो विपद् अझै सकिएको छैन। यो सडक लगातार ६ दिनदेखि अवरुद्ध रहेको द राइजिङ नेपालले मंगलबार जनाएको छ। सोमबार वर्षा कम भएपछि मात्र डोजर र एक्साभेटरले पहिरो हटाउन थालेको कालीगण्डकी गाउँपालिकाका अध्यक्ष वेदबहादुर थापाले नागरिक न्युजलाई बताएका छन्।

म्याग्दी जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिले मंगलबार (२९ सेप्टेम्बर) बसेको बैठकबाट जिल्लालाई विपद् संकटग्रस्त घोषणा गर्न सिफारिस गरेको रातोपाटीले जनाएको छ। यो सिफारिस मात्र हो, अन्तिम निर्णय होइन। थप राहत रकम वा नियम लागू हुन माथिल्लो निकायको स्वीकृति अझै चाहिन्छ।

क्षति थप फैलिएको छ। पाल्पामा लगातार ४ दिनको वर्षाले मुख्य राजमार्ग र ग्रामीण सडकहरू बिगारेको र कालीगण्डकी नदीको बाढीले एउटा स्थायी पुल र एउटा झोलुङ्गे पुल दुवै बिगारेको डीसी नेपालले जनाएको छ।

बाढीले जग बिगारेपछि बागलुङ र पर्वत जोड्ने माल्ढुंगा पुल आइतबार (२७ सेप्टेम्बर) देखि बन्द रहेको र मर्मत भर्खरै सुरु भएको रातोपाटीले जनाएको छ।

आइतबारको वर्षाले तल्लो मनाङमा मर्स्याङ्दी नदी थुनिएपछि र माथिल्लो मनाङमा हिमपात भएपछि पर्यटकहरू अझै फसेको रातोपाटीले लेखेको छ।

यसअघि रिपब्लिकाका अनुसार राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका प्रवक्ताले २४ देखि २७ सेप्टेम्बरसम्म २१ जनाको मृत्यु, ५ जना बेपत्ता र ५ जना घाइते भएको बताएका थिए। प्राधिकरण नेपालमा विपद् प्रतिकार्य हेर्ने निकाय हो। यो तथ्याङ्क प्रहरी समाचार कक्षको पछिल्लो र बढी संख्याभन्दा पुरानो हो। दुवै निकायले यो फरकबारे अहिलेसम्म केही भनेका छैनन्।

समाचारले छुटाएको कुरा

चर्चामा रहेको रु. २१ अर्ब बिमा दाबी रकम यो हप्ताको विपद्सँग सम्बन्धित छैन। यो एक महिनाभन्दा अघि २६ अगस्टमा रसुवाको भोटेकोसी त्रिशूली करिडोरमा आएको छुट्टै र धेरै ठूलो बाढीको बाँकी दाबी रकम भएको रिपब्लिकाले जनाएको छ। रिपब्लिकाका अनुसार प्राधिकरण र राष्ट्रिय योजना आयोगको द्रुत क्षति आकलनले त्यो बाढीमा १,४५३ भन्दा बढीको मृत्यु भएको र ५,००० भन्दा बढी बेपत्ता रहेको देखाएको छ। यो संख्या अझै अस्थायी छ र विगत हप्ताहरूमा बढ्दै गएको छ।

विभिन्न सञ्चार माध्यमले दिएका दाबी रकमको जोड मिलेको छैन। बीमापोस्टका अनुसार १ सेप्टेम्बरसम्म बिमा कम्पनीहरूले ५८३ जना बिमितबाट रु. २५ अर्ब ८७ करोडको प्रारम्भिक दाबी पाएका थिए। त्यसमध्ये ओरिएन्टल इन्स्योरेन्सका ८ वटा पोलिसीले मात्र कुल रकमको आधाभन्दा बढी, रु. १३ अर्ब ४ करोड माग गरेको बीमापोस्टले लेखेको छ। दाबी रकमको ठूलो हिस्सा व्यक्तिगत घरपरिवारको नभई थोरै संख्याका ठूला कर्पोरेट र जलविद्युत् पोलिसीको भएको बीमापोस्टले उल्लेख गरेको छ।

रिपब्लिकाका अनुसार मंगलबार (२९ सेप्टेम्बर) सम्म कुल दाबी घटेर रु. २० अर्ब ९८ करोडमा झरेको छ। तर दाबी गर्ने बिमितको संख्या झन्डै चार गुणा बढेर २,१८० पुगेको रिपब्लिकाले लेखेको छ। बीमापोस्टले सुरुका दाबी तथ्याङ्कमा समस्या रहेको छुट्टै समाचारमा लेखेको छ र भिडाएर जाँचेको कम रकम सार्वजनिक गरेको छ। यो फरकमध्ये कति ती समस्याका कारण आएको हो भनेर कुनै बिमा कम्पनी वा नियामकले अहिलेसम्म भनेका छैनन्।

अझै थाहा नभएका कुरा

  • २४ सेप्टेम्बरको विपद्को आधिकारिक राष्ट्रिय मृत्युसंख्या प्राधिकरण वा नेपाल प्रहरीमध्ये कुन निकायले राख्ने हो, र दुवैको तथ्याङ्क किन फरक छ भन्ने प्रश्न।
  • म्याग्दीलाई संकटग्रस्त क्षेत्र घोषणा गर्ने सिफारिसलाई प्रदेश वा संघीय मन्त्रिपरिषद्को स्वीकृति चाहिन्छ कि चाहिँदैन, र यसले वास्तवमा के राहत दिन्छ भन्ने प्रश्न, जसको जवाफ गृह मन्त्रालय वा म्याग्दीका प्रमुख जिल्ला अधिकारीले दिनुपर्ने छ।
  • सुरुको रु. २५ अर्ब ८७ करोड र पछिको रु. २० अर्ब ९८ करोड बीचको फरकमध्ये कतिचाहिं तथ्याङ्क सच्याइएकाले हो भन्ने प्रश्न, जसको जवाफ नेपाल बीमा प्राधिकरण वा ओरिएन्टल इन्स्योरेन्स जस्ता बिमा कम्पनीले दिनुपर्छ।
  • रसुवाका २,१८० दाबीकर्तामध्ये कतिले बिमा नियामकले आदेश दिएको ५० प्रतिशत अग्रिम रकम वास्तवमा पाइसकेका छन् भन्ने प्रश्न, जसको जवाफ पनि उही नियामकले दिनुपर्ने छ।

स्रोतहरू

  1. Nagarik News
  2. Nepalnews.com
  3. Asianet Newsable
  4. Ratopati
  5. Ratopati
  6. Ratopati
  7. DC Nepal
  8. Nagarik News
  9. The Rising Nepal
  10. Republica
  11. Republica
  12. Republica
  13. BeemaPost
  14. BeemaPost

यो समाचार नेपाल वायरले अंग्रेजीमा प्रकाशित गरेको समाचारकै तथ्य, स्रोत र निष्कर्षका आधारमा नेपालीमै लेखिएको हो। सम्पादकले हरेक तथ्य, संख्या, नाम र उद्धरण अंग्रेजी अभिलेखसँग जाँचेका छन्। रेड टिम, बचाव र दुई जाँचकर्ताको पूरा समीक्षा अभिलेख अंग्रेजी पृष्ठमा छ।

#floods #landslides #myagdi #kaligandaki-corridor #insurance #disaster-response