नेपालले ‘उड्ता तीर’लाई प्रदर्शन अनुमति दिएन

३ कात्तिक, काठमाडौं । सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयले बलिउड चलचित्र ‘उड्ता तीर’लाई सार्वजनिक प्रदर्शनको अनुमति नदिएको न्युज एक्स र डेली जागरणले मन्त्रालयको पत्र उद्धृत गर्दै जनाएका छन्। आयुष्मान खुराना र सारा अली खान अभिनीत यो चलचित्र शुक्रबार, ६ कात्तिकमा प्रदर्शन हुने तय भएको न्युज एक्स र डेली जागरणले लेखेका छन्।

केन्द्रीय चलचित्र सेन्सर बोर्डले चलचित्र हेरेपछि यसले चलचित्र ऐनको एउटा प्रावधान उल्लंघन गरेको ठहर गरेको डेली जागरणले जनाएको छ। मन्त्रालयको पत्र अडियो भिजुअल तथा प्रसारण महाशाखाबाट आएको सोही पत्रिकाले लेखेको छ। सेन्सर बोर्डले चलचित्र १९ असोजमा जाँचेको पनि डेली जागरणले उल्लेख गरेको छ।

कुन दृश्य, संवाद वा कथाको अंशका कारण यो निर्णय भयो भन्ने मन्त्रालय वा सेन्सर बोर्ड कसैले पनि नखुलाएको न्युज एक्स र डेली जागरण दुवैले जनाएका छन्। भारतीय सञ्चारमाध्यम वियोन र द विकले पत्रमा चलचित्र ऐनको दफा ८ को उपदफा ३ उल्लेख भएको जनाएका छन्। पत्रमा शाखा अधिकृत विशाल भण्डारीको दस्तखत रहेको वियोनले लेखेको छ। नेपाल वायरले भने दफा नम्बर वा दस्तखतकर्ताको यो दाबी स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि गर्न सकेको छैन। सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालय वा केन्द्रीय चलचित्र सेन्सर बोर्डको प्रतिक्रिया नेपाल वायरले अहिलेसम्म पाउन सकेको छैन।

‘उड्ता तीर’ निर्देशक आकाश ए कौशिकको पहिलो चलचित्र हो। यो जासुसी हास्य चलचित्र हो। न्युज एक्सका अनुसार खुरानाले बिलाल अहमद नामक पाकिस्तानी जासुसको भूमिका निभाएका छन्। चलचित्रमा बिलाल भारत पसेपछि सडक दुर्घटनामा स्मृति गुमाउँछ र आफूलाई भारतीय जासुस ठान्न थाल्छ भन्ने कथा रहेको न्युज एक्सले जनाएको छ। न्युज एक्सले यो पात्रको नाम अंग्रेजीमा Bilal Ahmed लेखेको छ। डेली जागरणले चाहिँ सोही नाम Bilal Ahmad लेखेको छ। न्युज एक्सका अनुसार सारा अली खान, राहुल बोस, राम कपूर र गुलशन ग्रोभर पनि यस चलचित्रमा अभिनय गरेका छन्।

चलचित्रको भारत र पाकिस्तानसम्बन्धी कथाले यो निर्णयको सम्भावित कारणबारे चासो बढाएको छ। न्युज एक्सका अनुसार नेपालको चलचित्र ऐनले देशको सुरक्षा, शान्ति व्यवस्था, मैत्रीपूर्ण राष्ट्रहरूसँगको सम्बन्ध वा समुदायबीचको सद्भावमा हानि पुर्‍याउने देखिने चलचित्र रोक्न सेन्सर बोर्डलाई अधिकार दिन्छ। न्युज एक्सका अनुसार चलचित्र लेखक तथा समीक्षक समीप्यराज तिमिल्सिनाले भारत र पाकिस्तानको कथावस्तुका कारण यो आपत्ति उठेको बताएका छन्। यो सम्बन्ध भने कुनै अधिकारीले अझै पुष्टि गरेका छैनन्।

यो रोक नेपालका सिनेमा हलमा हुने प्रदर्शनमा मात्र लागू हुने न्युज एक्सले जनाएको छ। यसले शुक्रबार, ६ कात्तिकमा भारतमा हुने प्रदर्शनलाई असर नगर्ने कुरा पनि सोही सञ्चारमाध्यमले उल्लेख गरेको छ। चलचित्रलाई सबै माध्यमबाट सदाका लागि प्रतिबन्ध नलगाइएको पनि न्युज एक्सले लेखेको छ। खुरानाले यो भूमिकाका लागि बहुमुखी अभिनय चाहिने बताएका छन्। "यो स्क्रिप्टकै हिस्सा थियो। कलाकार भएपछि जे पनि गर्न तयार भइन्छ," डेली जागरणका अनुसार खुरानाले भनेका छन्।

पुरानो कानून

यो कानून नयाँ भने होइन। नेपालको चलचित्र विकास बोर्डले यसलाई film.gov.np मा चलचित्र (निर्माण, प्रदर्शन र वितरण) ऐन, २०२६ भनेर प्रकाशित गरेको छ। २०२६ विक्रम संवत्को वर्ष हो। यो सन् १९६९ सँग मिल्छ। कुन दृश्यले ऐन उल्लंघन गर्‍यो भन्ने भने पत्रमा उल्लेख छैन।

अझै थाहा नभएका कुरा

• सेन्सर बोर्डले चलचित्रको कुन दृश्य वा संवादलाई ऐनविपरीत ठान्यो भन्ने कुरा अझै खुलेको छैन। यो जानकारी सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालय वा केन्द्रीय चलचित्र सेन्सर बोर्डले मात्र दिन सक्छन्।
• चलचित्रको नेपाली वितरकले यो पत्र पाएको हो वा होइन भन्ने स्पष्ट छैन। उसले अपिल गर्ने योजना बनाएको छ वा छैन भन्ने पनि खुलेको छैन। यसको जवाफ वितरक र सेन्सर बोर्डले दिन सक्छन्।
• शुक्रबार, ६ कात्तिकका लागि प्रदर्शन तय गरेका वा अग्रिम टिकट बेचिसकेका नेपाली सिनेमा हलहरूलाई यो निर्णयले के असर पर्छ भन्ने पनि अझै थाहा छैन। यसबारे नेपाली थिएटर सञ्चालकहरूले बताउन सक्छन्।