नेपाल वायरजाँच। चुनौती। अनि मात्र प्रकाशन।

राजनीति

कांग्रेसको समिति २९७ सदस्यको, नेतृत्व विवाद अदालतमै

विस्तारित समितिका सिटका लागि १,५०० भन्दा बढी जनाले दाबी गरेको थापाले बताएका छन्, तर उनको नेतृत्व वैध छ कि छैन भन्ने टुंगो सर्वोच्च अदालतले अझै लगाएको छैन।

Gagan Thapa, in a dark blazer and striped shirt, gestures while speaking from a wooden podium decorated with flowers.
फाइल तस्बिर: “Gagan Thapa ICIMOD” ICIMOD Kathmandu (Wikimedia Commons) · CC BY 2.0

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसले सोमबार (५ अक्टोबर) काठमाडौंको खुलामञ्चमा भएको बन्द सत्रबाट संशोधित विधान पारित गर्दै केन्द्रीय कार्यसमितिको सदस्य संख्या २९७ पुर्‍याएको पार्टी प्रवक्ता देवराज चालिसेले बताएका छन्। उनले बन्द सत्रपछि पत्रकारसँग यो कुरा बताएका हुन्। सोही सत्रले पार्टी सभापति गगन थापाको ४६ पृष्ठको राजनीतिक प्रतिवेदन पनि पारित गरेको छ। यो सत्र पार्टीको १५औं महाधिवेशनको हिस्सा हो।

नेपाली कांग्रेस दशकौंदेखि नेपालका प्रमुख दलमध्ये एक रहँदै आएको छ। यो समितिमा को बस्छ र यसको नेतृत्व कानुनी रूपमा वैध छ कि छैन भन्ने कुराले नै पार्टीका तर्फबाट कसले बोल्ने भन्ने तय गर्छ।

नयाँ समितिमा एक सभापति, एक वरिष्ठ उपसभापति र चार जना उपसभापति हुने चालिसेले बताएका छन्। उपसभापतिमध्ये एक जना महिला हुनुपर्ने उनले बताए। समितिमा तीन महासचिव हुनेछन् र तीमध्ये एक पद महिलाका लागि छुट्याइएको चालिसेले बताएका छन्। समितिमा १५ जना संयुक्त महासचिव, केन्द्रीय सदस्यमध्येबाट एक कोषाध्यक्ष, एक प्रवक्ता र एक सहप्रवक्ता पनि हुने चालिसेले भनेका छन्। ४५ खुला सिटमध्ये १५ सिट महिलाका लागि छुट्याइएको चालिसेले जानकारी दिएका छन्। हरेक प्रदेशबाट एक महिलासहित चार जना र काठमाडौं उपत्यकाबाट दुई जना समितिमा पर्ने चालिसेले थपेका छन्।

द काठमाडौं पोस्टका अनुसार थापाको राजनीतिक प्रतिवेदनले राष्ट्रियता, प्रजातन्त्र र प्रजातान्त्रिक समाजवादको २१औं शताब्दी अनुरूप पुनर्व्याख्या माग गरेको छ। प्रतिवेदनले राष्ट्रियतालाई ऊर्जा, खाद्य, प्रविधि, वित्त र ज्ञानमा देशको क्षमतासँग जोडेको सोही पत्रिकाले लेखेको छ।

चालिसे, चन्द्र भण्डारी र विनोद चौधरी गरी तीन नेताले यो साता उपसभापति पदमा छुट्टाछुट्टै उम्मेदवारी घोषणा गरेको नेपाल प्रेस, सेतोपाटी र रातोपाटीले जनाएका छन्। समितिको संरचना पार्टी प्रवक्ताका हैसियतले घोषणा गर्ने चालिसे आफैं उपसभापति उम्मेदवार रहेको डीसी नेपाल र सेतोपाटीले उल्लेख गरेका छन्।

समाचारले छुटाएको कुरा

विधान र प्रतिवेदन दुवै थापाको नेतृत्वमा टिकेका छन्। तर देशको सबैभन्दा माथिल्लो अदालत सर्वोच्च अदालतले त्यो नेतृत्वको वैधता अझै अन्तिम रूपमा टुंग्याएको छैन।

दल दर्ता हेर्ने निकाय निर्वाचन आयोगले विशेष महाधिवेशनपछि १६ जनवरीमा थापालाई पार्टी सभापतिका रूपमा मान्यता दिएको र सर्वोच्च अदालतले १७ अप्रिलमा सो मान्यता सदर गरेको द काठमाडौं पोस्टले जनाएको छ। तर सर्वोच्च अदालतले ६ अगस्टमा सोही फैसलाको पुनरावलोकनको अनुमति दिएको स्पटलाइट नेपालले लेखेको छ। स्पटलाइट नेपालका अनुसार पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा र पूर्वकार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्काले पुनरावलोकन चलुन्जेल १५औं महाधिवेशन रोक्न निवेदन दिएका थिए। स्पटलाइट नेपालले लेखे अनुसार सर्वोच्च अदालतको तीन सदस्यीय इजलासले २७ अगस्टमा सो माग अस्वीकार गरेको छ।

देउवा पक्षले आफ्नै वडास्तरीय महाधिवेशन प्रक्रिया अगाडि बढाइरहेको र छुट्टै केन्द्रीय महाधिवेशनको योजना बनाइरहेको नेपालन्युजको एउटा व्याख्यात्मक प्रतिवेदनले जनाएको छ। खड्का र शेखर कोइराला गरी दुई वरिष्ठ नेता थापाले चलाइरहेको र देउवाले योजना बनाइरहेको दुवै महाधिवेशनबाट टाढै रहेको सोही प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

ठूलो समितिले पनि सिट खोज्ने दौडधुप घटाएको छैन। रातोपाटीको अंग्रेजी संस्करणका अनुसार थापाले सोमबार बन्द सत्रमा १,५०० भन्दा बढी व्यक्तिले उम्मेदवार बन्न पार्टीको केन्द्रीय कार्यालयबाट स्वीकृतिपत्र लिइसकेको बताएका छन्। यसको अर्थ २९७ मध्ये हरेक एक सिटमा पाँचभन्दा बढी दाबेदार पर्छन्।

राजनीतिक प्रतिवेदन जति लामो छ, त्यति नयाँ विचार यसले नल्याएको हुन सक्छ। अनलाइनखबरको टिप्पणीका अनुसार थापाले पाँच वर्षअघि प्रजातान्त्रिक समाजवादबाट हट्ने संकेत गरेका थिए। तर उनले प्रस्तुत गरेको ४६ पृष्ठको दस्तावेजले पार्टीको पुरानै सूत्र दोहोर्‍याएको सोही टिप्पणीमा उल्लेख छ।

अझै थाहा नभएका कुरा

सर्वोच्च अदालतको पुनरावलोकनको सुनुवाइ मिति तोकिएको छ कि छैन, र पुनरावलोकनको नतिजा थापाको नेतृत्वको विपक्षमा गए सोमबारका मतहरूको के हुन्छ भन्ने प्रश्न सर्वोच्च अदालतको रजिस्ट्रार कार्यालय वा चालिसेलाई सोध्नुपर्ने हुन्छ।

खड्का र शेखर कोइराला किन दुवै महाधिवेशनबाट टाढा बसेका हुन्, र उनीहरूले थप कानुनी कारबाही गर्ने योजना बनाएका छन् कि छैनन् भन्ने प्रश्न ती दुई नेता आफैंलाई सोध्नुपर्ने हुन्छ।

पार्टीको आन्तरिक स्वीकृति समितिले १,५०० भन्दा बढी दाबेदारमध्येबाट २९७ सिटमा कसरी छनोट गर्छ, र थापा निकटका उम्मेदवारलाई प्राथमिकता दिइन्छ कि दिइँदैन भन्ने प्रश्न सोही समितिलाई सोध्नुपर्ने हुन्छ।

स्रोतहरू

  1. English Nepalnews
  2. Radio Nepal Online
  3. English Ratopati
  4. The Kathmandu Post
  5. Spotlight Nepal
  6. Nepalnews explainer
  7. The Kathmandu Post
  8. OnlineKhabar Nepali
  9. DC Nepal Nepali
  10. Nepal Press Nepali
  11. Setopati Nepali
  12. Ratopati

यो समाचार नेपाल वायरले अंग्रेजीमा प्रकाशित गरेको समाचारकै तथ्य, स्रोत र निष्कर्षका आधारमा नेपालीमै लेखिएको हो। सम्पादकले हरेक तथ्य, संख्या, नाम र उद्धरण अंग्रेजी अभिलेखसँग जाँचेका छन्। रेड टिम, बचाव र दुई जाँचकर्ताको पूरा समीक्षा अभिलेख अंग्रेजी पृष्ठमा छ।

#nepali-congress #gagan-thapa #sher-bahadur-deuba #party-convention #supreme-court