उपत्यका छाड्ने १ लाख नाघे, ६० सार्वजनिक सवारीमाथि कारबाही

२८ असोज, काठमाडौं । नेपालको सबैभन्दा ठूलो चाड दसैं मनाउन घर फर्कनेको लर्को लागेसँगै काठमाडौं उपत्यका छाड्नेको सङ्ख्या पहिलो तीन दिनमै १ लाख नाघेको छ। घटस्थापना अर्थात् आइतबारदेखि मंगलबारसम्मका तीन दिनमा १७ हजार १३९ वटा सवारीसाधनमा १ लाख ९ हजार ६३६ जना उपत्यकाबाहिर गएको काठमाडौं उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयले रिपब्लिका र डिसी नेपाललाई बताएको छ।

तपाईं यस साता बसमा यात्रा गर्दै हुनुहुन्छ वा घर आउने परिवार पर्खिरहनुभएको छ भने यो खबर तपाईंकै हो। यिनै तीन दिन प्रहरीले सडक सुरक्षाका लागि विशेष अभियान चलाएको छ। यो अभियानमा प्रहरीले यान्त्रिक अवस्था दुरुस्त नभएका ६० वटा सार्वजनिक सवारीसाधनमाथि कारबाही गरेको डिसी नेपालले जनाएको छ।

उपत्यका छाड्ने यात्रुमध्ये ४१ हजार ९४६ जना महिला र ६७ हजार ६९० जना पुरुष रहेको उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालय प्रमुख एवं वरिष्ठ प्रहरी उपरीक्षक सुरेशप्रसाद काफ्लेले रिपब्लिकालाई बताए। लामो र छोटो दुवै दूरीका सार्वजनिक सवारीसाधनमा यात्रुको चाप बढेको उनले बताए। नागढुङ्गा, फर्पिङ, थानकोट, भीमढुङ्गा, तीनपिप्ले, साँखु, भक्तपुर र भट्टेडाँडालगायतका प्रमुख नाकामा सवारीसाधनको चाप बढेको उनको कार्यालयले जनायो। "हाम्रा ट्राफिक प्रहरी कर्मचारी यात्रुको सुरक्षा र सवारी दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि चौबीसै घण्टा सडकमा खटिएका छन्," काफ्लेले भने।

डिसी नेपालका अनुसार काठमाडौं उपत्यका ट्राफिक प्रहरीले यिनै तीन दिनमा चलाएको विशेष अभियानमा १५८ जना चालक कारबाहीमा परेको जनाएको छ। डिसी नेपालका अनुसार मादक पदार्थ सेवन गरी सवारी चलाएका १४९ जना चालकलाई पक्राउ गरेको प्रहरीले जनाएको छ। लागूऔषध सेवन गरी सार्वजनिक सवारीसाधन चलाइरहेका थप ९ जना चालकलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएर कारबाही गरेको डिसी नेपालले उल्लेख गरेको छ।

समाचारले छुटाएको कुरा

रिपब्लिकाको अङ्ग्रेजी प्रतिवेदनमा डिसी नेपालले दिएको यो विस्तृत विवरण छैन। मादक पदार्थ सेवन गरेको आरोपमा पक्राउ परेका १४९ चालकमध्ये ९ जना मात्र सार्वजनिक सवारीका चालक रहेको डिसी नेपालले जनाएको छ। लागूऔषध सेवनका बाँकी ९ वटै घटनामा संलग्न चालक सार्वजनिक सवारीकै रहेको डिसी नेपालले उल्लेख गरेको छ। यसरी कुल १५८ कारबाहीमध्ये जम्मा १८ वटामा सार्वजनिक सवारीका चालक संलग्न थिए।

उक्त अभियानकै क्रममा यान्त्रिक अवस्था दुरुस्त नभएका ६० वटा सार्वजनिक सवारीसाधन र तीव्र गतिमा चलाइएका ७६ वटा सवारीसाधन पनि कारबाहीमा परेको डिसी नेपालले जनाएको छ। रिपब्लिकाको प्रतिवेदनमा यी आँकडा उल्लेख छैनन्। यान्त्रिक अवस्था दुरुस्त नभएका ती सवारीसाधन सडकबाटै हटाइए कि जरिबाना तिराएर फेरि सञ्चालनमा पठाइए भन्ने रिपब्लिका र डिसी नेपाल दुवैको प्रतिवेदनमा उल्लेख छैन। रिपब्लिकाले ट्राफिक प्रहरी प्रमुख काफ्ले र एक यातायात व्यवसायी नेताको मात्र नाम खुलाएर उद्धरण दिएको छ। डिसी नेपालले अभियानका आँकडा ट्राफिक प्रहरीको हवाला दिएर लेखेको छ। उसको प्रतिवेदनमा नाम खुलेको कुनै उद्धरण छैन। यी तीन दिनमा उपत्यकाका सडकमा भएको दुर्घटना, घाइते वा मृत्युको कुनै गन्ती दुवै प्रतिवेदनमा छैन। तर अभियानको घोषित उद्देश्य नै दुर्घटना घटाउनु थियो।

यता, यातायात व्यवस्था विभागले मंगलबार राजमार्गका होटल वा रेस्टुरेन्टमा खाना खाएर यात्रु बिरामी परे चालक र ती होटलका सञ्चालकमाथि कानुनी कारबाही हुने चेतावनी दिएको अनलाइनखबरले जनाएको छ। राजमार्गका होटलमा गुणस्तरहीन खानाले यात्रु बिरामी परेको गुनासो आफूलाई परेको विभागले जनायो। विभागले सार्वजनिक सवारीका चालकलाई सफा होटलमा रोक्न प्राथमिकता दिन भनेको छ। सम्भव भएसम्म खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागले दिएको स्वच्छता स्टिकर टाँसिएका होटल रोज्न पनि विभागले भनेको छ। यात्रुले समस्या भेटे प्रहरीको नम्बर १०० मा सम्पर्क गर्न सकिने अनलाइनखबरले जनाएको छ।

दसैंका लागि घर फर्कनेको सङ्ख्या बढेसँगै उपत्यका बाहिरिने सडक र सार्वजनिक यातायातमा थप चाप पर्ने देखिएको नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासंघका अध्यक्ष पुण्यप्रसाद सिटौलाले रिपब्लिकालाई बताए। यात्रुले यात्राका लागि पर्याप्त समय छुट्याउनुपर्ने उनले सुझाव दिए। उपत्यका छाड्नेको सङ्ख्या अझै बढ्ने अधिकारीहरूले अपेक्षा गरेको रिपब्लिकाले जनाएको छ।

अझै थाहा नभएका कुरा

यान्त्रिक अवस्था दुरुस्त नभएका ती ६० वटा सार्वजनिक सवारीसाधन सडकबाटै हटाइए कि जरिबाना तिराएर फेरि चलाउन दिइयो? यसको जवाफ काठमाडौं उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालय वा यातायात व्यवस्था विभागले दिन सक्छ।

यिनै तीन दिनमा उपत्यका बाहिरिने सडकमा कति दुर्घटना भए, कति जना घाइते भए र कति जनाको मृत्यु भयो? यसको जवाफ नेपाल प्रहरीको ट्राफिक अभिलेखले दिन सक्छ।

गति उल्लङ्घनमा परेका ७६ वटा सवारीसाधनमध्ये कतिवटा सार्वजनिक सवारी थिए? डिसी नेपालको प्रतिवेदनमा यसको जवाफ छैन।

यातायात व्यवस्था विभागको खाद्य सुरक्षासम्बन्धी चेतावनीअनुसार यो दसैंअघि कुनै चालक वा राजमार्गका होटल व्यवसायीमाथि साँच्चै कानुनी कारबाही भएको छ? यसको जवाफ विभागले दिन सक्छ।