भोटेकोशी बाढीको एक महिनामा १,४५३ मृत्यु, शिविर खाली हुँदै

काठमाडौं । भोटेकोशी र त्रिशूली उपत्यकामा बाढी आएको एक महिना पूरा हुँदा नेपालको विपद् व्यवस्थापन निकायले १,४५३ जनाको मृत्यु र ५,२८५ जना बेपत्ता रहेको जनाएको छ। नेपाल प्रेस र भारतको ट्रिब्यून इंडियाले शनिबार (२६ सेप्टेम्बर) राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणको यही तथ्यांक उद्धृत गरेका छन्।

केही सडक र पुल अस्थायी रूपमा जोडिएका छन्। पानीले बगाएका मुख्य सडकखण्डहरू टोलीहरूले अस्थायी रूपमा जोडेको नेपाल प्रेसले जनाएको छ। तर पूर्ण पुनर्निर्माण अझै टाढा रहेको नेपाल प्रेसले स्पष्ट लेखेको छ। राहत सामग्री वितरण, अस्थायी आवास र विस्थापित परिवारका लागि भाडा सहायता एक महिनापछि पनि व्यवस्थित हुने क्रममै छन्।

तर स्थलगत अवस्था जोडिएका सडकले देखाएभन्दा कमजोर छ। विस्थापित परिवारका लागि बनाइएका अस्थायी शिविर खाली हुँदै गएको अनलाइनखबरले जनाएको छ। अनलाइनखबरसँग कुरा गरेका पीडितहरूले सरकारी र गैरसरकारी स्रोतबाट आधारभूत राहत सामग्री, खाना र दैनिक उपभोग्य वस्तुबाहेक अरू केही नपाएको बताएका छन्। थप केही नआएपछि धेरैले शिविर छाडेर आफन्तकहाँ बसाइ सारेका छन्।

चार दशकमा बनेको घर एकै दिनमा बग्यो

तथ्यांकपछाडि एउटा परिवारको क्षति कति ठूलो छ, अनलाइनखबरले एउटा परिवारको कथामार्फत देखाएको छ। पोर्चुगलमा रहेका ईश्वर बस्नेत छ हप्ताको बच्चा त्यहीं छाडेर बाबुआमा खोज्न घर फर्किए। उनले आठ दिन खोजी गरे। तर उनले बाबुआमाको शव फेला पारेनन्। ३५ देखि ४० वर्षमा बनेको परिवारको घर पनि बाढीले बगायो। आफूसँग अब घर र फर्किने गाउँ नरहेको, सम्झना मात्र बाँकी रहेको बस्नेतले अनलाइनखबरलाई बताए।

बेपत्ता व्यक्तिको संख्यामा नै विवाद छ। नेपाल प्रेस र ट्रिब्यून इंडियाले उद्धृत गरेको प्राधिकरणको ५,२८५ मात्र चलनमा रहेको संख्या होइन। एबीसी न्युज अस्ट्रेलियाले शनिबार (२६ सेप्टेम्बर) ५,७०० भन्दा बढी जना बेपत्ता रहेको जनाएको छ। कुन तथ्यांक बढी हालसालको हो भन्ने नेपाल वायरले स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि गर्न सकेको छैन। यो फरक आफैंमा अर्थपूर्ण छ। यत्रो ठूलो विपद्को एक महिनापछि पनि नेपालले कति जना गुमायो भन्ने सबैले मानेको एउटै संख्या छैन।

जलविद्युत् आयोजनाको हिसाब छुट्टै छ। द काठमाडौं पोस्टका अनुसार ऊर्जामन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठले बुधबार (२३ सेप्टेम्बर) संसदमा जलविद्युत् आयोजनाका ८०० भन्दा बढी कामदारको अझै अत्तोपत्तो नभएको बताएका थिए। यो तथ्यांक एक महिना पूरा हुनुभन्दा तीन दिनअघिको हो। त्यसपछि यो संख्याको कुनै अद्यावधिक तथ्यांक नेपाल वायरले फेला पारेन।

एक महिनापछि नेपाल प्रेसको निष्कर्ष सोझो छ। घाउ उस्तै छ, पुनर्स्थापनाको बाटो अझै लामो छ। पूर्ण पुनर्निर्माणको कुनै सरकारी समयतालिका सार्वजनिक भएको नेपाल वायरले फेला पार्न सकेन। बेपत्ताको संख्या कहिले अन्तिम हुन्छ भन्ने प्राधिकरणको कुनै भनाइ पनि नेपाल वायरले फेला पारेन।