एडीबीको करिब रु. ४७ अर्ब सहयोगको ८७ प्रतिशत एउटै सडकमा
रिपब्लिकाले जनाएका रकम जोड्दा स्वीकृत रकममध्ये करिब २६ करोड ५० लाख डलर मकवानपुर र चितवनको एउटै सडकखण्डमा जान्छ, कर्णालीले भने जम्मा १ करोड डलर पाउँछ।
२६ असोज, काठमाडौं । एसियाली विकास बैंक (एडीबी)ले नेपालका तीनवटा राजमार्ग स्तरोन्नति गर्न ३० करोड ५७ लाख ५० हजार अमेरिकी डलर, अर्थात् करिब रु. ४७ अर्ब स्वीकृत गरेको रिपब्लिकाले आइतबार जनाएको छ। तर यस्तो ठूलो रकम तीनवटै राजमार्गमा बराबर बाँडिएको छैन।
रिपब्लिकाका अनुसार यो रकमको २४ करोड ५० लाख डलर पूर्व-पश्चिम राजमार्गको ७० किलोमिटर लामो नारायणगढ-हेटौंडा सडकखण्ड चार लेन बनाउन खर्च हुनेछ। सोही खण्डमा पर्ने टिकौली वनमा २ किलोमिटर लामो भायाडक्ट बनाउन थप २ करोड डलर अनुदान प्रयोग हुने रिपब्लिकाले जनाएको छ। यी दुवै रकम जोड्दा मकवानपुर र चितवन हुँदै जाने एउटै करिडोरले करिब २६ करोड ५० लाख डलर पाउँछ। यो रकम समग्र प्याकेजको करिब ८७ प्रतिशत हो। यस दसैंमा पूर्व-पश्चिम, पृथ्वी वा कर्णाली कुनै पनि राजमार्ग हुँदै यात्रा गर्नेले फरक महसुस गर्नेछैनन्।
कर्णाली राजमार्गले भने बाँकी १ करोड डलर मात्र पाउने रिपब्लिकाले जनाएको छ। काठमाडौं पोस्टका अनुसार सडक विभागअन्तर्गत एडीबी आयोजना निर्देशनालयका आयोजना निर्देशक चूडाराज ढकालले यही रकमले कर्णाली राजमार्गमा सडक सुरक्षा र मर्मत कार्य पनि समेट्ने बताएका थिए। रिपब्लिकाको प्रतिवेदनमा नारायणगढ-हेटौंडा खण्डको रकमलाई सडक दुई लेनबाट चार लेनमा विस्तार गर्ने भनिएको छ। सोही प्रतिवेदनमा मुग्लिङ-आँबुखैरेनी खण्डको ३ करोड डलरलाई पनि विस्तार कार्य भनिएको छ। तर रिपब्लिकाले कर्णालीको रकमलाई "कर्णाली राजमार्ग सुधारका लागि" भनेर मात्र उल्लेख गरेको छ। रिपब्लिकाको प्रतिवेदनमा लेन थप्ने कुरा छैन।
नारायणगढ-हेटौंडा स्तरोन्नतिको अन्तर्राष्ट्रिय बोलपत्र १९ भदौमा खुलेको काठमाडौं पोस्टले २५ भदौमा जनाएको थियो। यो एडीबीको स्वीकृतिभन्दा एक महिनाभन्दा बढी अघिको कुरा हो। बोलपत्र टुंगिन, सम्झौता हुन र निर्माण सुरु हुनै सात महिनाभन्दा बढी लाग्ने ढकालले काठमाडौं पोस्टलाई बताए। ढकालका अनुसार त्यसपछि निर्माण सक्न ठेकेदारले साढे तीन वर्ष पाउनेछन्।
समग्र प्याकेजमा एडीबीको साधारण पुँजी स्रोतबाट २८ करोड ५० लाख डलर ऋण रहेको रिपब्लिकाले जनाएको छ। रिपब्लिकाका अनुसार क्षेत्रीय सहकार्य तथा एकीकरणसम्बन्धी कोषबाट थप २ करोड डलर अनुदान र प्राविधिक सहयोगका लागि ७ लाख ५० हजार डलर पनि छुट्याइएको छ। एडीबीका नेपाल कन्ट्री डाइरेक्टर अर्नो कौचोइसले यो आयोजनाले "सम्पर्क सुधार्न, जैविक विविधता संरक्षणमा सघाउन, दिगो विकास प्रवर्द्धन गर्न र समावेशी आर्थिक वृद्धि हासिल गर्न" मद्दत गर्ने बताएको रिपब्लिकाले जनाएको छ। भायाडक्टले माथि सवारी चल्दा मुनिबाट वन्यजन्तु आवतजावत गर्न सक्ने गरी डिजाइन गरिएको पनि रिपब्लिकाले थपेको छ।
समाचारले छुटाएको कुरा
मकवानपुर र चितवनमा २ किलोमिटर लामो भायाडक्ट र वर्षौं लामो निर्माणको योजना छ। तर रिपब्लिका र काठमाडौं पोस्ट कसैले पनि त्यहाँका बासिन्दाको भनाइ समेटेका छैनन्। यो कमी महत्त्वपूर्ण छ किनभने यो आयोजना चुरे र महाभारत पहाड जोड्ने र भारतको वाल्मीकि बाघ आरक्षसम्मै फैलिने नेपालकै एकमात्र जैविक करिडोर हुँदै जान्छ भनी रिपब्लिकाले नै उल्लेख गरेको छ।
अझै थाहा नभएका कुरा
नारायणगढ-हेटौंडाका तीनवटा बोलपत्र प्याकेज कसले जित्ने हो र कुनै सम्झौता भइसकेको छ कि छैन भन्ने अझै थाहा छैन। सडक विभाग वा एडीबीको नेपाल कार्यालयले यसको जवाफ दिन सक्छ।
टिकौली वन भायाडक्टका लागि वातावरणीय तथा सामाजिक मूल्यांकन सार्वजनिक भएको छ कि छैन, र मकवानपुर तथा चितवनका बासिन्दासँग परामर्श भएको थियो कि थिएन भन्ने स्पष्ट छैन। सडक विभाग र चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज अधिकारीले यसको जवाफ दिन सक्छन्।
कर्णाली राजमार्गमा सडक सुरक्षा र मर्मतका लागि छुट्याइएको १ करोड डलरले राजमार्गको कति किलोमिटर समेट्ने हो र काम के के हुने हो भन्ने अझै खुलेको छैन। सडक विभागअन्तर्गतको कर्णाली राजमार्ग आयोजना कार्यालयले यसको जवाफ दिन सक्छ।
नेपालको अर्थ मन्त्रालयले एडीबीसँग ऋण सम्झौतामा कहिले हस्ताक्षर गर्ने र निर्माण वास्तवमा कहिले सुरु हुने भन्ने अझै टुंगो लागेको छैन। अर्थ मन्त्रालय र सडक विभागले यसको जवाफ दिन सक्छन्।
यस्तै समाचार हरेक बिहान
दिनका जाँचिएका समाचार एउटै निःशुल्क इमेलमा, अरूले छुटाएको कुरासहित।
स्रोतहरू
यो समाचार नेपाल वायरले अंग्रेजीमा प्रकाशित गरेको समाचारकै तथ्य, स्रोत र निष्कर्षका आधारमा नेपालीमै लेखिएको हो। एआई सम्पादकले हरेक तथ्य, संख्या, नाम र उद्धरण अंग्रेजी अभिलेखसँग जाँचेको छ। रेड टिम, बचाव र दुई जाँचकर्ताको पूरा समीक्षा अभिलेख अंग्रेजी पृष्ठमा छ।
पाठकका टिप्पणी
तपाईंलाई थाहा भएको कुरा लेख्नुहोस्। डेस्कले पढेपछि, प्रायः एक घण्टाभित्र, टिप्पणी देखिन्छ। प्रश्नको जवाफ समाचारको अभिलेखबाट आउँछ।
अहिलेसम्म कुनै टिप्पणी छैन। पहिलो तपाईं नै हुनुहोस्।